Poliomyelitis

Poliomyelitis anterior acuta (spinale kinderverlamming) is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de groep van poliovirussen. De ziekte tast vooral de motorneuronen van het ruggenmerg (spinaal niveau) en de hersenstam aan, dit heeft denervatie (ontzenuwing) tot gevolg. Er ontstaat een hypotone (slappe) verlamming van spieren met atrofie en areflexie, waarbij meestal de ledematen worden getroffen. Kenmerkend voor de ziekte is de asymmetrie van de verlammingen. Hierbij zijn de proximale spiergroepen meer aangedaan dan de distale. De verlammingen treffen vaker de benen dan de armen.

Een deel van de patiënten krijgt na vele tientallen jaren van stabiel functioneren nieuwe klachten, zoals vermoeidheid, spier- of gewrichtspijn en zelfs een toename van de spierzwakte, het zogenaamde postpoliosyndroom. Dit syndroom is zeer langzaam progressief en wordt waarschijnlijk veroorzaakt door functieverlies van 'overbelaste' voorhoorncellen. Het motorische beeld dat ontstaat is afhankelijk van het aantal en welke motorische voorhoorncellen zijn uitgevallen. Ook in dit geval is de uitval meestal asymmetrisch.

Ziekteverschijnselen

Bij poliomyelitis ontstaat vooral krachtsvermindering in de volgende spieren: de rugspieren, de m.iliopsoas, de m.quadriceps femoris, de mm.peronei en de m.tibialis anterior. Door het verstoorde evenwicht tussen agonisten en antagonisten in de chronische fase bestaat een neiging tot dwangstanden en ernstige deformiteiten, zoals de pes calcaneus of de pes calcaneovalgus. Als de poliomyelitis zich op jonge leeftijd manifesteert, ontstaat door een ontwikkelingsachterstand van het aangedane been een beenlengteverschil en een onderontwikkeling van de voet. Dit kan vooral bij kinderen leiden tot een spitsstand van de voet ter compensatie van het beenlengteverschil (compensatoire spitsvoet). Er is hierbij geen sprake meer van een functionele, maar van een structurele compensatoire spitsvoet.